Ολες σχεδόν οι ευρύτερες περιοχές της Ελλάδας (αλλά και μικρότερες) εμφανίζουν ιδιαιτερότητες, μερικές μάλιστα ισχυρές, οφειλόμενες σε ανομοιότητες κατακτήσεων, επιρροών, αντιστάσεων και απελευθερώσεων. Και σε αυτές διακρίνεται …ιδιαίτερα η Κρήτη, στην οποία επικεντρώνεται τελευταία έντονη η προσοχή και το ενδιαφέρον.
Το πρώτο «περίεργο» συμβάν, αμέσως μετά την πτώση της Δικτατορίας ήταν το διπλό, εξωφρενικό(!) άρθρο στις 23 και 24 Οκτωβρίου 1974, (άσχετο, φαινομενικά, με τα τωρινά γεγονότα), του Νίκου Αγγελή, διευθυντή της εφημερίδας «Κήρυξ των Χανίων» του γενάρχη της «φαμίλιας» (την οποία είχε μεταβιβάσει στο νεότερο Μητσοτάκη, ο οποίος μάλλον την είχε πουλήσει (…). Σ’ αυτά, με «αίτιο» τα παράπονα για μη ικανοποιητικό αριθμό Κρητικών Υπαλλήλων ανά την Ελλάδα, καλούσε τους νέους Κρητικούς σε ανταρσία, γράφοντας «τι δουλειά έχουν οι υπερήφανοι Κρητικοί με τους βαρβάρους Ελληνες» (sic)!!
Το πιθανότερο ήταν πως ο πρωτεργάτης της Αποστασίας απειλούσε το νέο κατεστημένο με τον επανελθόντα Καραμανλή, για να αποδεχθεί τον «αρχιαποστάτη», που ήταν τότε πλήρως αποσυνάγωγος και αποκαλούνταν με το γνωστό φοβερό προσωνύμιο…
Στην Κρήτη (άκρως περιληπτικά) υπάρχουν ακόμη φαινόμενα κοτσαμπασισμού, «μεγάλες» οικογένειες οι οποίες συνδέονται με «πελάτες», τους οποίους «προστατεύουν» και οι οποίοι «στηρίζουν» τους κατά κάποιο τρόπο πάτρωνές τους. Ισως αποτελούν υπολείμματα σχέσεων αντιστάσεων στους διαφόρους κατακτητές, Αραβες, «Φράγκους», Οθωμανούς, και ήσαν, πάντοτε, ένοπλοι. Ενα είδος, κάπως βαρόνων, συχνά αλληλοπολεμούμενων !
Αυτές οι σχέσεις επιζούν με άλλους στόχους πλέον, όχι υποχρεωτικά νόμιμους, παρά τον ομαλό, πλέον ελεύθερο βίο. Και σ’αυτούς τους «άλλους στόχους» περιλαμβάνονται κάποια «κινήματα αυτονομιστικά», κάποιες «προστασίες», π.χ. η αντίδραση της Ντόρας στη νόμιμη παρέμβαση του Κικίλια για τον ξυλοδαρμό του ηλικιωμένου, η οπλοφορία, τα σχετικά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ κ.λπ!
Φυσικά, σε μια ευνομούμενη κοινωνία τέτοια φαινόμενα πρέπει να περιορίζονται μέχρι και να εξαλείφονται (όπως η βεντέτα, υπόλειμμα αντιλήψεων «αναγκαστικών», παλαιότερα, αυτοδικιών αντί έννομων διαδικασιών απονομής Δικαιοσύνης), όμως εξακολουθεί το πρόβλημα να είναι δυσεπίλυτο, παρά τις εκάστοτε κεντρικές απόπειρες και εξαγγελίες, όπως τώρα. Φυσικά, πάλι, οι προσπάθειες οι ειλικρινείς και όχι οι προσχηματικές πρέπει να συνεχίζονται, κυρίως μέσω της Παιδείας(…), χωρίς να αποφεύγεται, ακόμη και η αυστηρή, καταστολή.